Dolina Wąsawy
ZŁOCIENIEC – OSIEK DRAWSKI – WIERZCHOWO – JEZIORO GÓRNE – JEZIORO DOLNE – WĄSOSZ – BOBROWO – ZŁOCIENIEC
DŁUGOŚĆ SZLAKU ROWEROWEGO: 30,7 km
oznakowany kolorem czarnym
Na płd. -wsch. od miasta ZŁOCIEŃCA rozciąga się długa i wąska, polodowcowa rynna, wypełniona wodami trzech jezior: WĄSOSZE (pow. 308 ha, gł. 7 m., dł. 8,4 km, maks. szerokość
0,8 m.), DOLNEGO (pow. 12 ha, gł. 3,5 m.) i GÓRNEGO (pow. 2 ha). Wszystkie jeziora łączy nurt rzeki WĄSAWY, uchodzącej do DRAWY w ZŁOCIEŃCU. Czarny szlak rowerowy "DOLINA WĄSAWY" podąża dookoła polodowcowej doliny, natrafiając po drodze na zabytkowe kościoły, zespoły pałacowo - parkowe, oraz olbrzymie dęby - pomniki przyrody.
0,0 km Na starym, śródmiejskim rynku w centrum miasta ZŁOCIEŃCA, w punkcie węzłowym szlaków rowerowych, przed XVIII - wiecznym ratuszem rozpoczynamy podróż czarnym szlakiem rowerowym "DOLINA WĄSAWY".
0,1 km Ulicą WOLNOŚCI, obok gotyckiego kościoła p.w. Wniebowzięcia NMP opuszczamy rynek.
Ulicami STANISŁAWA STASZICA, CEGLANĄ, przez most na WĄSAWIE wydostajemy się poza staromiejską zabudowę.
1,0 km W niewielkim parku osiągamy ulicę BYDGOSKĄ. Jadąc dalej ul. KOLEJOWĄ, FRYDERYKA CHOPINA pod wiaduktem kolejowym, DRAWSKĄ, STEFANA ŻEROMSKIEGO
1,8 km Natrafiamy na obrzeżu starego cmentarza na dąb szypułkowy - pomnik przyrody (obwód pnia 3,7 m, wys. 26 m, wiek 250 lat). Przemykamy ulicami: CIENISTĄ, BOLESŁAWA CHROBREGO, TADEUSZA KOŚCIUSZKI.
3,2 km Ulicą MIROSŁAWIECKĄ opuszczamy ZŁOCIENIEC, kierując się na płd. - wsch. w stronę WIERZCHOWA.
3,4 km Niebawem zanurzamy się w sosnowym lesie.
7,4 km Po przejechaniu 4 km wydostajemy się z leśnego kompleksu. W kierunku płd. i płd.-zach. otwiera się widok na mocno pofalowany obszar pól i łąk.
8,2 km Na szczycie pagórka kończy się asfalt. Drogą o nawierzchni z równej granitowej kostki wpadamy w objęcia wioski OSIEK DRAWSKI.
8,3 km Przy drodze z prawej strony usytuowany jest duży głaz narzutowy z napisem upamiętniającym ciężkie walki 1 Armii Wojska Polskiego zakończone zdobyciem OSIEKA DRAWSKIEGO w dniu 4.III.1945 r.
8,5 km W lewo od szlaku wiedzie kamienno- gruntowa droga nad brzeg niedużego jeziora MAŁEGO OKRĄGŁEGO i cypel jeziora WĄSOSZE z dogodnym miejscem do odpoczynku. Wieś OSIEK DRAWSKI wzmiankowana już w XIV w. przez długie lata była w posiadaniu rodu WEDLÓW i BORKÓW, a od XIX w. rodziny von FLATOW.
8,6 km Na wzgórku, w centrum wiejskiej zabudowy stoi stary, ryglowy kościółek p.w. św. Antoniego Padewskiego. Orientowanyna rzucie prostokąta, kryty siodłowo, od strony zach. przylega do nawy drewniana wieża. Salowe wnętrze, o belkowym stropie
z zastrzałami kryje barokowy, ludowy ołtarz główny, oraz ołtarz boczny przerobiony z dawnego drewnianego epitafium z 1681 r. Ozdobą otoczenia są trzy wiekowe dęby, w tym dwa o obwodzie pnia 3,85 m. i 3,25 m.
8,7 km Za kościołem na zachód od szlaku zlokalizowane są pofolwarczne zabudowania
z zabytkowym wielokondygnacyjnym spichlerzem. Do zabudowań przylega duży naturalistyczny podworski park z II poł. XIX w., z pozostałością platanowej alei, starymi dębami, bukami, klonami, lipami, oraz okazem buka czerwonego.
9,3 km Zaraz za OSIEKIEM DRAWSKIM na rozwidleniu asfaltowych dróg skręcamy na lewo w klonową aleją.
9,9 km Przy stacji kolejowej OSIEK DRAWSKI na linii ZŁOCIENIEC - KALISZ POM. kończy się klonowa aleja.
10,2 km Za przejazdem kolejowym rozciąga się z lekka pofalowany niemalże równinny obszar pól i łąk. W oddali widać zabudowania WIERZCHOWA z dominującą bryłą kościoła.
12,6 km Wtapiamy się pomiędzy domostwa dużej, gminnej wioski WIERZCHOWO usytuowanej w pobliżu płd.-zach. brzegu jeziora WĄSĄSZE. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1333 r. W XVI w. była w posiadaniu rodu BORKÓW. W czasie "potopu szwedzkiego" w roku 1657 przebywał w WIERZCHOWIE i okolicy hetman STEFAN CZARNIECKI wraz z polskim wojskiem
i tatarskimi czambułami.
12,9 km W samym środku wioski stoi neogotycki kościół p.w. św. Wojciecha B i M. wzniesiony w 1891r. z czerwonej cegły. Wewnątrz znajduje się drewniany dwukondygnacyjny polichromowany ołtarz główny z początku XVII w. Za kościołem zlokalizowany jest duży głaz narzutowy upamiętniający zdobycie WIERZCHOWA przez wojska I Armii W.P. w dniu 2-3 marca 1945 r. WIERZCHOWO wraz z umocnieniami BORUJSKA (obecnie ŻEŃSKA), ŻABINA i GÓR SMOLNYCH stanowiło najsilniejszy węzeł obrony na tzw. Pozycji ryglowej WAŁU POMORSKIEGO.
13,3 km Drogą o nawierzchni żużlowo - gruntowej opuszczamy WIERZCHOWO kierując się wśród z lekka pofalowanych pól na wschód.
16,0 km Mijamy samotne kolonie i docieramy do skrzyżowania leśnych dróg na skraju lasu. Podążamy na północ drogą opadającą na dno obniżenia terenu.
16,3 km Na dnie doliny miejsce jak z bajki. Z położonego po prawej stronie małego jeziora GÓRNEGO (pow. 2 ha.) przepływa pod drogą rzeczka WĄSAWA i głośno szemrząc spływa po rozrzuconych głazach w głęboką dolinkę ku pobliskiemu jezioru DOLNEMU. Granitowe głazy stanowią pozostałość nieistniejącego młynu wodnego. Na wschód od jeziora GÓRNEGO znajduje się obszar źródliskowy WĄSAWY. Od jeziora GÓRNEGO rozpoczyna się długa polodowcowa rynna, w której tkwią jeszcze dwa inne jeziora: DOLNE i WĄSOSZE, połączone nurtem WĄSAWY.
16,7 km Krótkim podjazdem czarny szlak rowerowy opuszcza dolinę i na skrzyżowaniu leśnych dróg skręca w lewo.
17,1 km Wydostaje się z leśnej gęstwiny i natrafia na samotne gospodarstwo usytuowane przy wysokim brzegu jeziora DOLNEGO. Pomiędzy smukłymi pniami olch pobłyskuje toń jeziora DOLNEGO ( 124,3 m.n.p.m., pow.12 ha., gł. 3,5 m. ).
17,5 km W kierunku płd. - zach. rozciąga się rozległy pejzaż na przeciwległe zbocze doliny i WIERZCHOWO w oddali.
18,0 km Szlak rowerowy opada na dno doliny i skręca w prawo w asfaltową drogę. W oddali, od płn.-zach. migoczą wody jeziora WĄSOSZE (124,1 m.n.p.m., pow. 308 ha, gł. 7 m., dł. 8,4 km, szer. 0,8 km,). Dawniej wody jeziora WĄSOSZE zajmowały znacznie większy obszar, wypełniając dno doliny. W roku 1859 zawiązała się spółka wodna, skupiająca właścicieli pobliskich gruntów. W rezultacie jej działalności został obniżony poziom wód w rozległym zbiorniku.
18,3 km Przed lasem nawierzchnia szlaku zmienia się na gruntową. Kierujemy się na północ ku widocznym dwóm samotnym koloniom.
18,8 km Za pierwszą kolonią skręcamy w lewo na płd.-zach. w stronę jeziora WĄSOSZE.
19,1 km Zanurzamy się w rozległy kompleks leśny. Główną leśną drogą mkniemy na wprost, w kierunku płn.-zach., oddalając się z wolna od jeziora WĄSOSZE.
22,3 km Mała wioska WĄSOSZ zagubiona wśród lasów wita nas ryglowymi zabudowaniami i rzędem przydrożnych starych lip.
22,5 km Docieramy do skrzyżowania gruntowych dróg. Przemieszczając się w kierunku zachodnim można dojechać do odległego o ok. 1300 m. kąpieliska przy brzegu jeziora WĄSOSZE i domku myśliwskiego.
22,6 km Za skrzyżowaniem rozciąga się na zboczu wzniesienia przypałacowy park o pow. 6,7 ha., założony w II poł. XIX w. Spoza starych buków, dębów, lip i grabów wyłania się bryła neogotyckiego pałacu z II poł. XIX w. (obecnie ośrodek wypoczynkowy). W prostej architekturze pałacu wyróżnia się niska ośmioboczna wieża.
22,7 km Przy drodze, na skraju parku, przed rzeczką rosną dwa gigantyczne dęby - pomniki przyrody, o obwodzie pnia 6,25 m. i 6,30 m.
22,8 km Opuszczamy WĄSOSZ zmierzając na płn.-wsch. w stronę BOBROWA. Przecinamy wąski pas lasu.
24,4 km Wjeżdżamy w cień pięknej jesionowej alei o asfaltowej nawierzchni.
25,3 km Jesionowa aleja biegnąc pośród niewysokich pagórków osiąga pierwsze zabudowania sporej wioski BOBROWO. Wioska rozpościera się pomiędzy płn. brzegiem jeziora WĄSOSZE, a małym jeziorkiem KOZY. Poprzez dolinkę niewielkiego strumienia widać jezioro WĄSOSZE.
25,7 km Na rozwidleniu asfaltowych dróg , przy metalowym przydrożnym krzyżu, w pobliżu wiekowej lipy o obw. pnia 4 m., czarny szlak rowerowy skręca w lewo, na płd.-zach. W prawo asfaltowa droga prowadzi obok widocznych pofolwarcznych zabudowań
i eklektycznego pałacu z 1851 r. usytuowanego na skraju dużego parku. Pośród starodrzewia uwagę zwracają rosnące przed pałacem 3 czerwone buki, w tym jeden o obw. pnia 3,8 m., oraz buki zwyczajne, lipy, i dwa żywotniki. Spoza kolumnady drzew wyłania się fantazyjna, smukła sylwetka pałacu, wzniesionego z ciemnej cegły, przyozdobiona licznymi wykuszami, sterczynami, przybudówkami i strzelistą czworoboczną wieżą. Nad wejściem dwa rycerskie herby. Tuż za pałacem migoczą wody jeziora KOZY (pow. 9,5 ha., gł. 2 m ). Obecnie w pałacu znajduje się ośrodek szkolno - wychowawczy. Przemierzamy wioskę BOBROWO napotykając na zabudowę o konstrukcji szkieletowej, oraz liczne stare dęby.
26,0 km Mijamy posadowiony na wzgórku, nowo wybudowany w latach 90 -tych kościół p.w. Najświętszego Serca Jezusowego. Z kierunku płd. srebrzy się lustro wody jeziora WĄSOSZE.
26,4 km Przy końcu BOBROWA urywa się asfalt. Szlak rowerowy kieruje się na lewo kamienistym podjazdem w otoczeniu starej bukowej alei.
26,5 km Zaczyna się lipowo - klonowa aleja o nawierzchni gruntowej, opadająca niebawem na dno doliny WĄSAWY.
27,1 km Za betonowym mostem na WĄSAWIE szlak rowerowy wydostaje się z głębokiej doliny zmierzając na płn.-zach.
28,3 km Za przejazdem kolejowym na linii ZŁOCIENIEC - KALISZ POMORSKI wjeżdżamy w ulicę PIASKOWĄ o nawierzchni asfaltowej. Ulicami: MIROSŁAWIECKĄ, 5-go MARCA, przez dolinę WĄSAWY i dalej ARMII POLSKIEJ i WODNĄ docieramy do usytuowanego na wzniesieniu śródmiejskiego rynku.
30,7 km Przed zabytkowym ratuszem kończymy naszą podróż czarnym szlakiem rowerowym "DOLINA WĄSAWY".